آیا جهان های موازی بسیار دور از ما هستند؟

بر اساس نظریات مطرح در کیهان شناسی، جهان های موازی در واقع حوزه های فضا-زمانی مستقلی از جهان ما هستند. این حوزه های فضا-زمانی مستقل در ابعادی فراتر از چهار بُعد فضا-زمانی جهان ما در پهنه بیکران کائنات شناورند.
شاید تصور شود همه این جهان ها بسیار دور از جهان ماهستند و در فواصل فراکیهانی نسبت به جهان ما قرار گرفته اند اما چنین نیست. در واقع برخی از این جهان های موازی ممکن است حتی از فاصله‌اي كه شما هم‌اكنون از صفحه مانیتور خود داريد هم به شما نزديك‌ تر باشند!
در سال 1995 میلادی، دو فيزيكدان به نام‌هاي ادوارد ويتِن (1) از موسسه مطالعات پيشرفته پرينستون آمريكا و پائول تاونرسند (2) از دانشگاه كمبريج انگلستان، نسخه‌هاي مختلف نظريه مشهور اَبَرريسمان را در فیزیک تعميم داده و با اين كار، نظريه جديدي به نام «نظريه M» را مطرح کردند (M حرف اول واژه «مادر» یا «اسرارآميز» به زبان انگلیسی است).
بر مبنای نظريه M، كل هستي، يازده بُعدي است كه ده بُعد آن، ابعاد مكاني و يك بُعد آن، بُعد زمان است (3). اين هستي يازده بُعدي مجموعاً حوزه نامتناهي و اسرارآميزي به نام اَبَرجهان (4) را تشكيل مي‌دهد. براساس نظريه M، جهان ما در واقع يك حباب – يا بهتر بگوييم، يك اَبَرحباب – چهار بُعدي شناور در اَبَرجهان است. اما برمبناي نظريه M علاوه بر اَبَرحباب جهان ما، اَبَرحباب ها يا جهان‌هاي بي‌شمار ديگري نيز در گستره ابعاد بالاتر اَبَرجهان شناورند ولی ازآنجایي كه اين جهان‌ها در خارج از ابعاد جهان ما واقعند متوجه حضور آنها نمي‌شويم.
براي درک بهتر اين موضوع و با توجه به آنکه ذهن بشر نمي‌تواند بيش از سه بُعد مكاني را تجسم کند، مسأله را به يک بُعد کمتر تقليل مي‌دهيم تا قابل تجسم باشد. فرض کنيد جهان ما بجاي سه بُعدي، دو بُعدي بود (مثلاً مثل سطح يک کُره). در اين صورت ما انسان ها نيز موجوداتي دو بُعدي بوديم که در اين جهان يعني روي سطح اين کُره زندگي مي‌کرديم. در اين مثال، جهان‌هاي ديگر همانند کُره‌هاي ديگري هستند که در عرصه بيکران اَبَرجهان سه بُعدي شناورند. آدم‌هاي دو بُعدي هيچ درک و تصوري از بُعد سوم ندارند. به همين دليل هم حتي اگر برخي از اين كُرات – يا همان جهان‌هاي ديگر – به كُره آنها بسيار نزديك هم باشند، بازهم آنها متوجه حضورشان نخواهند شد. اين آدم‌هاي دو بُعدي ممكن است با تلسکوپ‌هايشان قادر باشند تا دوردست‌هاي روي سطح کُره (جهان) خودشان را هم ببينند ولي از حضور كُرات ديگري كه ممكن است حتي بغل گوششان باشند بي‌خبرند. به همين ترتيب ما هم هرچند با تلسکوپ‌هاي قدرتمند خود مي‌توانيم تا مرزهاي افق كيهاني جهان خود را رصد كنيم اما از وجود جهان‌هاي ديگري كه ممكن است فقط يك قدم با ما فاصله داشته باشند بي‌خبريم.
بدین ترتیب برمبنای نظریه M در کیهان شناسی نوین، جهان ما با جهان های ناپیدای بیشماری احاطه شده است. این جهان های اسرارآمیز و ناپیدا در واقع ممکن است همان جهان هایی باشند که فلاسفه، حکما و روشن بینان عصر کهن از دیرباز با مضامینی نظیر جهان های غیبی، هفت آسمان و … به وجود آنها اشاره کرده بودند. برخی از این جهان ها ممکن است از جهان ما بسیار دور باشند و برخی دیگر ممکن است در همین یک قدمی جهان ما باشند.
اما آيا روزي سفر به این جهان‌هاي موازي محقق خواهد شد؟ آيا مي‌توان پيامي را به اين جهان‌ها ارسال و یا از آنها دریافت كرد؟ آیا این جهان ها بر روی جهان ما تأثیر می گذارند و از جهان ما تأثیر می پذیرند؟ چند جهان دیگر غیر از جهان ما در پهنه کائنات وجود دارد؟ آیا در سایر جهان ها هم مثل جهان ما موجوداتی زندگی می کنند؟…
اینها برخی از پرسش هایی هستند که همچنان ذهن بشر را به چالش می کشند.

(1) Edward Witten
(2) Paul Townsend
(3) البته بر اساس برخی از ویرایشاین نظریه، حتی زمان هم بیش از یک بُعد دارد. به نوشته زمان دوبعدی مراجعه شود.
(4) Megaverse or Multiverse

منابع:
Ultimate guide to the multiverse, New Scientist, 28 November 2011
http://www.newscientist.com/article/mg21228402.200-ultimate-guide-to-the-multiverse.html

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصاتِ خود را پر کنید یا برایِ ورود رویِ نقشک‌ها کلیک کنید:

نشان‌وارهٔ WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر )

درحال اتصال به %s