28 اردیبهشت، روز بزرگداشت خیام ،ریاضیدان بزرگ تاریخ ایران؛ شاعری که برای نخستین بار معادلات درجه 3 را حل کرد

به مناسبت 28 اردیبهشت، روز بزرگداشت خیام، ریاضیدان بزرگ تاریخ ایران
عموم مردم جهان عمر خيام، رياضيدان، اخترشناس و فيلسوف بزرگ ايراني را بيشتر به واسطه شاهكار ادبي او يعني رباعيات عمر خيام مي‌شناسند و اغلب نمي‌دانند كه رساله او در جبر چه تأثير عظيمي بر عرصه رياضيات گذاشت.
خيام در اثر برجسته خود، دسته‌بندي جامعي را از انواع معادلات درجه سه ارائه كرده و راه حل‌هاي هندسي اين معادلات را نيز با استفاده از مقاطع مخروطي متقاطع شرح داده است و در نهايت نيز روش‌هايي را براي حل معادلات درجه سه و بالاتر ارائه كرده است.
يكي ديگر از دستاوردهاي مهم خيام در عرصه رياضيات، ارائه بسط دو جمله‌اي a+b به توان n است و به همين دليل اين بسط را امروزه اصطلاحاً بسط دوجمله‌اي خيام مي‌نامند.
شايان ذكر است كه تقريباً 600 سال پس از خيام، بلز پاسكال، رياضيدان برجسته فرانسوي، اين ضرائب را به صورت یک الگوی مثلثي نمايش داد كه اكنون به نام مثلث پاسكال شهرت يافته است.

خيام چند سال پس از نگارش رساله جبر خود كتابي را نیز در باره مفروضات هندسه اقليدسی به رشته تحرير درآورد. او در اين كتاب، فرض معروف توازي اقليدس را به زير سؤال برد و به تشريح هندسه‌هايي كه امروزه اصطلاحاً «هندسه‌هاي نااقليدسي» ناميده مي‌شوند پرداخت و با اين كار عملاً به عرصه كاملاً بكري از رياضيات وارد شد، عرصه‌اي آنچنان بديع كه تا 800 سال بعد از آن – يعني تا قرن نوزدهم ميلادي – هيچ يك از رياضيدانان بزرگ جهان جرأت ورود به آنرا پيدا نكردند.
یاد این ریاضیدان و فیلسوف بزرگ ایران زمین را با شعری از او به پایان می بریم

این چرخ فلک که ما در او حیرانیم
فانوس خیال از او مثالی دانیم
خورشید چراغدان و عالم فانوس
ما چون صوریم کاندر او حیرانیم

برگه ی اسرار کوانتومی آفرینش فیسبوک

نظر شما در مورد این نوشته چیست؟

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی یکی از نمادها کلیک کنید:

نماد WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

درحال اتصال به %s