گرامی باد سالگرد گواکی (شهادت) کلنل محمدتقی خان پسیان

برگه Persian Gulf فیسبوک
16384_10153282963386111_4642437858055720540_n
«من ایرانی – و ایران را نه فقط دوست داشته، بلکه پرستش می کنم»
– کلنل محمد تقی خان پسیان

شهر تبریز و در کل استان آذریایجان در سراسر تاریخ کشورمان فرزندانی به مام میهن تحویل داده است، که یکی از دیگری آزاده تر و میهن پرست تر بوده اند، و همیشه جان برکف، هستی خود را در راه اعتلا و سربلندی مادرمان «ایران» فدا نموده اند. یکی از این گل های آزاده پَرپَر شده، کلنل محمد تقی پسیان، نخستین هوانورد ایران بود.

زندگی سیاسی کلنل پسیان پس از پایان گرفتن جنگ جهانی اول در ۱۲۹۷ خورشیدی بازگشت به ایران (از آلمان) و ارتقا به درجه کلنلی (سرهنگی) در دولت مشیرالدوله به فرماندهی ژاندارمری خراسان برگزیده شده بود، آغاز گشت.

پس از سوم اسفندماه ۱۲۹۹ خورشیدی و فروپاشی نظام بی لیاقت و وطن فروش قاجاری، کلنل پسیان به دستور دولت نوپا، احمد قوام السلطنه فرماندار خراسان و سیستان را دستگیر به زندان در تهران فرستاد. ولی چندی نگذشت که در خرداد سال ۱۳۰۰ دولت سید ضیاء سقوط کرد و قوام‌السلطنه به نخست‌وزیری کشور رسید. قوام‌السلطنه که کینه کلنل پسیان را در دل داشت و در پی انتقام جویی از او بر آمد.

در امرداد ۱۳۰۰ قوام‌السلطنه طی تلگراف هایی برای حاکمان و خوانین منطقه اعلام کرد که کلنل یاغی و خودسر شده و دستور شورش برعلیه او را صادر کرد. در پاسخ به درخواست قوام، شجاع‌الملک رئیس ایل هزاره، سردار معزز والی بجنورد، شوکت‌السلطنه و سید حیدر رؤسای طوایف سریری، سالار خان بلوچ و محمدابراهیم علم ( شوکت الملک) از اعراب خراسان، وارد جنگ با کلنل شدند.

این عده که می دانستند از توان شکست کلنل را بدین آسانی ها ندارند، از در نیرنگ وارد و محمدابراهیم علم ( شوکت الملک)، به بهانه پایان دادن کشمکش و حل اختلاف با قوام، او را به گناباد کشاند تا از پادگانش دور ساخت[3] از سوی دیگر سردار معزز با کردهای قوچان به شهر قوچان یورش برده و پس از خلع سلاح ژاندارمری بر شهر چیره گشتند.

کلنل که می پنداشت برای مذاکره به گناباد میرود و نیرنگ این عده را در سر نداشت با تنی چند از سربازانش رفته بود که غافلگیر و سرانجام در روز نهم مهرماه ۱۳۰۰ خورشیدی، تنها و بدون مهمات در حالی که محاصره وطن فروشان بود تا واپسین نفس و فشنگی که در تفنگ خود داشت جنگید و کشته شد. کردهای قوچان پس از نبرد سر کلنل را از تنش جدا و بعنوان هدیه برای قوام فرستادند، و بدین گونه ایران یکی از باشرفترین و دلاورترین فرزندان خود را از دست داد.

گویند کلنل پسیان گفته بوده است: «مرا اگر بکشند، قطرات خونم کلمه ایران را ترسیم خواهد کرد؛ و اگر بسوازنند، خاکسترم نام وطن را تشکیل خواهد داد.»[1] سرجدا شده کلنل بهمراه پیکر ِ پاکش در کنار آرامگاه نادر شاه افشار بخاک سپرده شد.[2] در مراسم خاک سپاریش، عارف قزوینی برای او سرود:

این سر که نشان سرپرستی ست
امروز رها ز قید هستی ست

با دیده عبرتش ببینید
کاین عاقبت وطن‌پرستی‌ ست

دولت آلمان به کلنل پسیان مدال «صلیب آهنین» (Eisernes Kreuz) را بخاطر شجاعتش در نابود ساختن ۲۵ هواپیمای جنگی انگلیسی در جنگ جهانی یکم، داده بود. کلنل پسیان بجز یک سرباز و هوانورد زبده، نویسنده ای چیره دست نیز بود و چندین کتاب از خود بجای گذاشته است، از جمله «سرگذشت یک جوان میهن پرست» و «جنگ مقدس، از بغداد تا تهران»، که پس از سال ۱۳۵۷ بدین سوی دیگر زیر چاپ نرفته است.[3]

روانش شاد، نامش زنده، یادش گرامی، راهش پویا و رهروانش جاوید و پیروز باد.

ادمین خلیج فارس

یاری نامه (منابع، ارجاعات و توضیحات)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 – یوسف متولی حقیقی، «از تبریز تا مشهد»، سازمان فرهنگی انتشاراتی شرق ایران، مشهد ۱۳۸۷.

2 – در سه دهه گذشته بخاطر دشمنی با نظام پیشین، بسیاری با دستبردن و تحریف تاریخ مذبوحانه تلاش کرده اند، که مسئولیت بشهادت رسیدن کلنل پسیان را بردوش رضاشاه اندازند، که یک دروغ تاریخی و ربطی به او نداشته است، بویژه که بدستور رضاشاه پیکر کلنل در کنار آرامگاه نادرشاه بخاک سپرده و آرامگاهی بر خاک او برپا شد!

3 – An Experiment in Revolutionary Nationalism: The Rebellion of Colonel Muhammad Taqi Khan Pasyan in Mashhad, April–October 1921, Stephanie Cronin, Journal of Middle Eastern Studies, Vol.33, No. 4 October 1997, pp. 693–750.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s