سالروز جنبش سیاسی و اقتصادی خسرو انوشیروان دادگر و زنده سازی مردمسالاری ایرانی

برگه Persian Gulf فیسبوک
12646669_10154347552946111_944488565727269604_o
در روز ششم بهمن ماه سال ۵۶۰ میلادی (چهار روز مانده به جشن سده، در روز ۱۰ دی ماه)، بیست و پنجمین شاهنشاه ساسانی، خسرو انوشک روان (انوشيروان دادگر)، در ديدار با موبدان و بزرگان کشوری در کاخ تيسفون، برای جویا شدن از چگونگی برپايی مراسم جشن سده آن سال، كه هرساله پنجاه روز پيش از نوروز برگزار می شود، به آنان گفت، كه برآن شده است تا برای هر روستایی در ايران يك نماینده «دهگان (دهقان)» برگزیده شود و تنظيم امور روستا، گردآوری ماليات، معرفی سرباز هنگام نیاز، پرورش اسب برای فروش به ارتش و داوری برای حل اختلاف برزگران و زمینداران به او واگذار شود، که این نماینده، بايد هم برزگر باشد و هم زمیندار كه در آن كشت می كند (خرده مالك) تا با مشكلات هر دوسو آشنا باشد. افزون بر آن، او بايستی شایسته، منصف، امين و راستگو و مورد اعتماد ساكنان روستا باشد و اگر روستا كوچك است؛ چند روستای نزدیک بهم، يك دهگان [کدخدا] داشته باشند. اين دهگان يك وظیفه عمومی هم دارد و آن گزارش چگونگی فرآورده های روستا، و ناخشنودی های محلی و ستمگری و زورگویی مقامات دولتی و اربابان به نمايندگان شخص اوست (چشم و گوش شاه)، كه در هر گوشه و كنار كشور در دسترس خواهند بود. اين دهگانان بركنار نخواهند شد مگر آنکه درستی و شایستگی خود را از دست بدهند. همچنین، وظيفه ملی اين دهگانان اين بوده است، كه بایستی بدون هیچ چشمداشتی بكوشند تا فراورده های کشاورزی و دامپروری روستاها، افزايش سالانه داشته باشند و نیز بتوانند هنگام بروز خطر به شاهنشاهی، با گردآوری و هماهنگ کردن مردان روستا، در کار دفاع از کشور یاری جویند.

اين تصميم كه شرح آن در دانشنامه دمكراسی آمده است، به اجرا درآمد و به تدريج زیر عنوان گرَس روُتس دمکراسی «Grassroots democracy»، تا بامروز جهانی و ماندگار شده است.

خسروانوشیروان، در دیدارهای عامی که با مردم داشته است، شخصا به شکایات آنان و نیز دیدگاه ها و پیشنهادهای آنان رسیدگی می کرد. در ایران نوین و از سال ۱۳۴۰ تا نیمه دهه ۱۳۵۰ خورشیدی، وزیران و مدیران کل در كشور نیز وادار بودند تا یک روز در هفته را ویژه دیدار و گفتگو با مردم بگذارند، که دیدارهای عام در یک تالار و علنی انجام می شد.

درميان شاهنشاهان ايران باستان، خسرو انوشيروان از دید سازماندهی و تنظيم امور قضايی و اداری، وضع ضوابط و سامان دادن به امور مالياتی، ايجاد دارالترجمه و دارالتحرير به منظور برگردان نوشته های بیگانه به پهلوی ساسانی (پارسی میانه) بویژه از سانسکریت، و نگارش كتاب، و تشويق ورزش و سرگرمی های سالم، رهبری برجسته و ممتاز در جهان است، و به دليل توجه او به امور قضايی و احقاق حق و رسيدگی مستقيم به مشكلات مردم و آگاه شدن از درد دل آنان، ایرانیان او را «انوشیروان دادگر» خوانده اند.

با آنکه روح و مفهوم مردمسالاری (دمکراسی) ریشه در فلسفه «خشتروئیریا» (شهریوری) و دین زرتشتی دارد که تاریخچه آن به ۱۷۰۰ پیش از میلاد می رسد[1]، که فلاسفه یونانی با سفر به ایران هخامنشی آنرا فراگرفته و در بازگشت به سرزمینشان سرانجام آنرا در آتن به اجرا گذاشته بوند، شوربختانه این دستاورد مهم ایرانیان بنام تمدن یونانی ثبت شده است[2]. نخستین دودمانی که «مردمسالاری ایرانی» را در ایران باجرا گذاشت، دودمان اشکانیان بود که با پایه گذاری مجلس «مهستان» (سنا) وارد سیاست ایران ساخت، که بگمان زیاد خسرو انوشیروان از آن آگاهی کامل داشته است.

در سال ۱۳۴۲ محمدرضاشاه پهلوی نیز با آگاهی به اصلاحات زیربنایی خسرو انوشیران دادگر، روز ششم بهمن را، روز نتیجه همه پرسی اصلاحات زیربنایی در کشور که آنرا «انقلاب سفید» نامید، برگزید.[3] این اصلاحات با اعتراضات شدید دولت بریتانیا، که با این حرکت ایران از اسلام دور شده است[4] و مخالفت شدید روحانیون از جمله السید روح الله الموسوی الخمینی[5] روبرو شد، بویژه چرا دولت وقت به زنان حق رای دادن داده است و آنرا حرکتی برای نابودی اسلام خوانده بود![6]

نوشته: نوشیروان کیهانی زاده[7]
ویرایش، بازنویسی، درستسازی و افزوده ها بهمراه منابع: ادمین خلیج فارس

یاری نامه (منابع، ارجاعات و توضیحات)
________________________________

1 – http://www.cais-soas.com/…/Zar…/zoroastrianism_democracy.htm

2 – http://www.cais-soas.com/…/introduction_to_khshatra_vairya_…

3 – دانلود رایگان کتاب انقلاب سفید
http://ketabnak.com/comment.php?dlid=5886

4 – Rouhollah K. Ramazani, Iran’s ‘White Revolution’: a Study in Political Development, in International Journal of Middle East Studies, Volume 5 / Issue 02, Cambridge University Press (1974), pp 124-139.

5 – روح الله خمینی با آنکه نام شناسنامه ای او «روح الله مصطفوی» بود، ولی با افتخار ورزیدن به عرب-تباری خویش، نام خود را با پیشوند عربی «ال-«، «السید الروح الموسوی الخمینی» امضا میکرد!

6 – تلگراف سید روح الله خمینی به شاه ۱۷ مهر ۱۳۴۱، صحیفه نور، جلد اول صفحه ۷۸

7 – http://www.iranianshistoryonthisday.com/FARSI.ASP…

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s