دریای کاسپین بر باد نرود

کنوانسیون رژیم حقوقی دریای کاسپین، مکمل پیمان نامه های ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ ، یا ناقض آن؟!
دکتر میر مهرداد میرسنجری / استادیار دانشگاه و پژوهشگر فرهنگی و ژئوپلیتیک


بخش نخست، چکیده مقاله:
وزیرامور خارجه هفتم امردادماه ۱۳۹۸ خورشیدی،در سخنان خود در پاسخ به طرح پرسش نمایندگان مجلس شورای اسامی اعلام کرد هنوزخط مبدا دریای کاسپین معلوم نشده و ماده یک کنوانسیون نیز روش تعیین خطوط مبدا مستقیم را به موافقتنامه ی جداگانه ای میان همه ی طرفها موکول کرده، این در حالی است که تعیین آب های داخلی، آب های سرزمینی، مناطق ماهی گیری انحصاری و پهنه ی دریایی مشترک ، هر چهار مورد موکول است به تعیین خط مبدا که ممکن است سالیان دراز زمان ببرد. پرسش این است که: تا تعیین خط مبدا چه چیزی نصیب جمهوری اسلامی ایران می شود و چه پافشاری وجود داشته که به این گونه عمل شود؟ برپایه ی اصول کلی حقوقی مانند بند دو ماده ی ۲۳۳ قانون مدنی «شرط مجهولی که جهل به آن موجب جهل به عوضین شود، باطل و موجب بطلان عقد است »؛ برای نمونه کسی که زمینی را به دیگری می فروشد مشروط به این که جای آن را بعدها روشن کند، هم شرط و هم عقد باطل است.

نکته ی تاریک دیگر این کنوانسیون، تعیین حدود است. در حالی که مقام های وزارت خارجه بارها گفته اند «بحث تحدید حدود» به بعد موکول شده است ولی ممکن است ۱۰، ۲۰ سال و شاید ۵۰ سال به درازا بکشد. درخور نگرش است که تحدید حدود بستر و زیربستر میان چهار کشور جانشین شوروی پیشین سال ها است که به ناحق و وارونه ی رژیم حقوقی موجود و با وجود مخالفت جمهوری اسلامی ایران انجام شده و سرگرم بهر ه برداری هستند.
با نگرش به بند یک ماده ی هشت کنوانسیون، ایران در صورت تایید پایانی و امضای نمایندگان مجلس، همه ی بهره بردار ی ها و همه ی اقدام های یک سویه ی همسایگان را تایید کرده و رسمیت می دهد!…

…از دیگر سو در حالی مسوولان امضا کننده ی کنوانسیون، ممنوعیت ورود کشتی های کشورهای خارج منطقه در کنوانسیون را شوند ( دلیل ) امضای آن بیان می کنند که این رویداد تازه ای نیست و در پیمان نامه های پیشین ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ هم به روشنی بر پروانه نداشتن ورود کشتی های بیگانه در آ ب های این دریاچه تاکید شده است.
در ماده ی ۱۳ پیمان نامه ی ۱۹۴۰ میلادی آمده است: طرفین متعاهدین بر طبق اصولی که در عهدنامه مورخ ۲۶ فوریه ۱۹۲۱ میان ایران و جمهوری متحده سوسیالیستی شوروی روسیه اعلام شده است موافقت دارند که در تمام دریای کاسپین( خزر) هیچ کشتی ای جزکشتی های متعلق به ایران یا اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی یا متعلق به اتباع و بنگاه های بازرگانی و حمل و نقل کشوری یکی از طرفین متعاهدین که زیر پرچم ایران یا پرچم اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سیر می کنند نمی توانند وجود داشته باشند.

از پرسش های هم چنان بی پاسخ افکار عمومی ملت ایران این است که نقش ایران در تدوین کنوانسیون ۲۰۱۸ چه بوده و چرا پیش از پایانی شدن آن برپایه ی عرف پیمان نامه های بین المللی، پیش نویس کنوانسیون برای متخصصان و دانشگاهیان برای بررسی و ابراز نظر نقطه های قوت وضعف و رفع ایرادها و اشکالات احتمالی آن فرستاده نشده و از آن مهم تر، چرا در این کنوانسیون به اعتبارقرارداد تاریخی ۱۹۲۱ ( که روانشاد علینقی خان مشاورالممالک درسال های پایانی دوران قاجار برای بستن آن،بارها میان تهران و مسکو در رفت وآمد بود وزحمت های توان فرسایی برای به بار نشستن آن کشید) و اعتبار پیمان نامه ی تاریخی ۱۹۴۰، کوچک ترین اشار ه ای نشده است؟…
. …از مهم ترین ایرادهای محیط زیستی کنوانسیون ۲۰۱۸ می توان به این موارد اشاره کرد:
در بند دو ماده ی هشت، آمده است : « کشور ساحلی برای احداث و نیز تجویز و تنظیم مقررات برای احداث، عملیات و استفاده از جزایرمصنوعی، تاسیسات و سازه ها در داخل بخش خود، از حق انحصاری برخوردار خواهد بود. »
در بند دو ماده ۱۲ هم به روشنی آمده است :« هر طرف در بخش خود بر جزایر مصنوعی، تاسیسات، ساز ه ها، بافه ها و خطوط لوله زیردریایی خود، اعمال صلاحیت خواهد کرد.»
این یعنی پروانه ی تکرار ساخت جزیره های مصنوعی ضدامنیت ملی و ضد زیست بومی اماراتی در خلیج فارس این بار از سوی جمهوری باکو با ساخت جزیره ی مصنوعی بزرگ خزر در دل دریای کاسپین!

همچنین بندهای یک تا سه ماده ی ۱۴ این کنوانسیون، به آسانی ساخت بافه ها و خط های لوله ی زیردریایی را که هم از دید ژئوپلیتیک، وارون مصلحت، امنیت و منافع ملی ایران است و هم از دید زیست بومی بسیار آلوده کننده و دارای ریسک بالای اکولوژیک است را مورد تاکید قرار می دهد…
.
مقاله کامل:
نشریه امرداد، شنبه ۲۶ امرداد ۱۳۹۸، شماره ۴۱۵، صفحه نخست، ۲ و ۵

#اکوتا
#اتحادیه_کشورهای_وارث_تمدن_ایرانی See More

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s